Mâm cơm cúng giao thừa [TỔNG HỢP ĐIỀU CẦN BIẾT]

Mâm cơm cúng giao thừa được coi là nghi thức vô cùng quan trọng đối với văn hóa tại Việt Nam, nó được coi là là nét văn hóa mang đậm tính dân tộc và đồng thời cũng thể hiện tâm linh, lòng thành đối với ông bà, tổ tiên. Dưới đây, cùng theo chân Nem Nướng Gánh để bỏ túi ngay mâm cơm trong dịp này gồm những gì và cách chuẩn bị chuẩn nhất nhé!

Nguồn gốc ý nghĩa của mâm cơm cúng giao thừa

Cúng Giao thừa là hoạt động rất thân thuộc vào dịp cuối năm nhưng mâm cúng giao thừa gồm các gì và bày biện ra sao thì không phải ai cũng nắm rõ. Lễ cúng giao thừa còn được xem đến là lễ trừ tịch, lễ cúng này thường diễn ra vào 12 giờ đêm (giờ Tý) ngày cuối cùng của năm cũ (tức là 30 tháng Chạp năm đủ hoặc 29 tháng Chạp năm thiếu).

Người ta thực hiện lễ cúng này với mục đích tiễn đưa các điều không may mắn trong năm cũ và đón năm mới với các điều tốt đẹp, an lành. Theo quan niệm dân gian, mỗi năm hạ giới sẽ có những vị thần hành binh, Hành khiển và Phán quan cai quản khác nhau. Hết một năm làm việc, những vị thần cai quản hạ giới cũ sẽ bàn giao lại cho những vị thần mới. Vì thế mà lễ cúng giao thừa còn có khả năng hiểu là bữa tiệc để cảm ơn, tiễn đưa những vị thần cũ, nghênh đón những vị thần mới.

Mâm cơm cúng giao thừa

Nguồn gốc ý nghĩa của mâm cơm cúng giao thừa

Ngày nay, mặc dầu đời sống đương đại có nhiều cập nhật, song hầu hết nhiều gia đình vẫn giữ được truyền thống tốt đẹp này. Cứ vào ngày cuối năm, những thế hệ trong gia đình lại quây quần bên nhau làm một mâm lễ cúng thật sang trọng. Chúng không chỉ triệu chứng sự tri ân báo đức mà qua đó, người ta còn bày tỏ ước mong gia đình được ấm no, hạnh phúc.

Mâm cơm cúng giao thừa trong nhà gồm những gì?

Thông thường, lễ cúng giao thừa sẽ được thực hiện cả ở trong nhà và ngoài trời. thành thử, bạn cần quan tâm để chuẩn bị lễ vật cho đúng nhé.

Chuẩn bị mâm cơm cúng giao thừa

Cúng giao thừa cần những gì? Mâm cơm cúng giao thừa sẽ khác nhau tùy theo từng phong tục của mỗi vùng miền, dưới đây là mâm cơm cúng giao thừa thường gặp nhất tại 3 miền để bạn có thể tham khảo:

Mâm cúng giao thừa ở miền Bắc

Mâm cơm cúng giao thừa của người miền Bắc thường là những món ăn truyền thống, bao gồm 4 bát, 4 đĩa. Nếu cỗ lớn hay gia đình có điều kiện thì kể đến 6 bát, 6 đĩa hoặc 8 bát, 8 đĩa. bình thường, các món ăn đó là:

  • Bát móng giò hầm măng, bát bóng nấu thập cẩm, bát mọc, bát miến nấu lòng gà.
  • Đĩa thịt gà luộc, đĩa giò lụa, đĩa nem, đĩa giò xào, đĩa nộm, đĩa hành muối, đĩa bánh chưng.

Mâm cơm cúng giao thừa

Mâm cỗ cúng giao thừa ở miền Trung

Mâm cỗ cúng giao thừa ở miền Trung thường sẽ có cả bánh chưng và bánh tét. Ngoài ra, mâm cỗ giao thừa còn kể đến các món ăn khác như:

  • Đĩa dưa món
  • Đĩa giò lụa Huế
  • Đĩa thịt đông
  • Đĩa gà bóp rau răm
  • Đĩa chả Huế
  • Đĩa thịt heo luộc
  • Dưa giá
  • Bát măng khô ninh
  • Bát miến
  • Đĩa cá chiên
  • Đĩa ram…

Ở một số nơi tại miền Trung, người ta còn làm nhiều món khác như: Cuốn diếp gỏi ngó sen, gỏi bao tử, bánh răng bừa, xà lách gân bò, chả tôm, nem lụi…

Mâm cơm cúng giao thừa

Mâm cỗ cúng giao thừa ở miền Trung

Mâm cơm cúng giao thừa của người miền Nam

Do đặc trưng thời tiết nắng nóng nên mâm cỗ của người miền Nam thường ưu tiên các món nguội. Cụ thể, mâm cúng giao thừa miền Nam bao gồm:

  • Canh măng tươi
  • Canh khổ qua nhồi thịt
  • Thịt kho hột vịt
  • Gỏi tôm thịt
  • Chả giò
  • Dưa giá
  • Củ kiệu
  • Bánh tét ăn kèm củ cải ngâm nước mắm…

Mâm cơm cúng giao thừa

Mâm cơm cúng giao thừa của người miền Nam

Những loại đồ cúng khác

  • 1 đĩa trầu cau
  • 1 đĩa trái cây gồm 5 loại quả
  • Đèn dầu
  • 1 đĩa muối
  • 1 đĩa gạo
  • 3 hoặc 5 ly trà
  • Bánh mứt các loại tùy vào gia đình
  • 1 bình hoa cúng
  • Vàng mã…

Chuẩn bị mâm cúng giao thừa ngoài trời

Mâm cỗ cúng giao thừa ngoài trời gồm có:

  • 1 con gà trống hoa luộc nguyên con có mào cờ, mỏ ngậm bông hoả hồng
  • 1 đĩa xôi gấc (hoặc bánh chưng)
  • Bánh kẹo
  • 1 mâm ngũ quả
  • Rượu
  • Trà
  • Quả cau, lá trầu
  • 1 đĩa muối
  • 1 đĩa gạo
  • Nhang, đèn

Mâm cơm cúng giao thừa

Chuẩn bị mâm cúng giao thừa ngoài trời

Lưu ý: Nếu muốn, bạn có thể chuẩn bị mâm cúng chay đêm giao thừa cũng với những đồ lễ kể trên nhưng không có gà luộc nhé.

Ngoài ra, mâm cỗ cũng liệt kê các vật phẩm quần áo, mũ, ủng quan Thần linh cùng với vàng, tiền. Năm Nhâm Dần 2022 thuộc hành Thủy nên bạn có khả năng chuẩn bị áo quần, mũ, ủng màu xanh… Ngoài ra, những gia đình cũng cần chuẩn bị lá sớ để hóa cùng với tiền vàng và đồ mã.

Lưu ý khi cúng giao thừa

  • Sau khi thực hành lễ cúng giao thừa ngoài trời nhằm đón quan Hành khiển mới, tiễn quan Hành khiển cũ thì gia chủ mới làm lễ cúng giao thừa trong nhà.
  • Mâm cúng cần chuẩn bị tươm tất. dù rằng có thể tùy vào hoàn cảnh, điều kiện kinh tế của từng gia đình để chuẩn bị mâm cúng cho hợp lý tuy nhiên, cũng không nên chuẩn bị quá sơ sài bạn nhé.
  • Tùy phong tục từng không gian miền và địa phương sẽ có mâm cỗ cúng khác nhau nhưng trên cơ bản bạn cần có hương, đèn, trà rượu, muối gạo, hoa quả, xôi, bánh chưng,…
  • Bên cạnh đó, vào đêm cúng giao thừa, người trong gia đình cần hòa thuận, tránh hiện trạng cãi vã, lớn tiếng với nhau, tránh làm đổ vỡ đồ vật…
  • Không nên soi gương vào đêm giao thừa vì quan niệm người xưa cho rằng như vậy có thể nhìn thấy ma quỷ, đồng thời khiến cả năm gặp điều không may.

Mâm cơm cúng giao thừa

Lưu ý khi cúng giao thừa

Như vậy, Nem Nướng Gánh đã giải đáp cho bạn về mâm cơm cúng giao thừa gồm những gì ở cả ba miền Bắc – Trung – Nam và cách chuẩn bị mâm cỗ chuẩn và đầy đủ nhất. Hy vọng với những chia sẻ trong bài viết này sẽ giúp bạn có thêm những thông tin hữu ích cho mình về cơm cúng giao thừa này nhé!

Xem thêm: